Dankgroeten aan de natuurlijke wereld
Door Koen Demeyer
Bij vele Thich Nhat Hanh beoefeningen leren we opnieuw kijken naar de diepe verbondenheid van alle leven. Het begrip Interzijn (Interbeing) herinnert ons eraan dat niets afzonderlijk bestaat: een bloem, een mens, een wolk of een druppel water is verbonden met alles wat er is. Dit levensprincipe wordt al eeuwenlang in allerlei vormen geleefd door verschillende natuurvolkeren.
Zo kwam ik een paar jaar geleden in Upper New York State in contact met de Haudenausonee-gemeenschap.(1) Hun cultuur en gebruiken zijn gebaseerd op drie belangrijke levensprincipes: Onderlinge verbondenheid met alle natuurlijke wezens en elementen; aandacht voor de Aarde en al haar levensvormen, en vooral Dankbaarheid voor alles wat de Natuur ons schenkt.
De Haudenosaunee uiten hun erkentelijkheid d.m.v. het zogenaamde “Thanksgiving Address” ceremonie. Vrij vertaald klinkt dit als “Dankgroet aan de natuurlijke wereld”. Het is een soort ceremonie, die al duizend jaar lang gehouden wordt bij de start en einde van belangrijke samenkomsten: Een viering, een ritueel of een vergadering waarbij collectieve beslissingen genomen moeten worden. De Dankgroet wordt door de hele groep deelnemers gereciteerd en deze kan - uitgebreide vorm - tot wel twee uur duren!. Het doel is om alle levende wezens als getuigen en raadgevers bij de samenkomst te betrekken voor een goede afloop ervan, én waarvan de positieve resultaten minstens zeven generaties blijven voortduren. Deze aanroeping is geen vraag aan een hogere macht, maar een oefening in herinneren: herinneren dat wij mensen deel zijn van een groter geheel. Het gebed begint bij de mensen zelf:
“We hebben de plicht gekregen om in balans en harmonie met elkaar en alle levende wezens te leven.”
Van daaruit wordt de kring steeds ruimer: Moeder Aarde, het water, de planten, voedselplanten, geneeskrachtige kruiden, dieren, bomen, vogels, winden, zon, maan en sterren worden allemaal begroet en bedankt. Thich Nhat Hanh leert ons ook om in het altijd belangrijke NU-moment aandachtig aanwezig zijn waarbij we niet alleen bewust zijn van onszelf, maar ook werkelijk zien waarvan wij afhankelijk zijn. (2)
Zo zegt het Haudenosaunee Dankgebed over het water: “Water is het leven. We waarderen de kracht ervan in vele vormen: watervallen en regen, nevels en beken, rivieren en oceanen.” Water is hier geen ding dat de mens gebruikt, maar een levenspartner waarmee we in relatie staan. Ook dieren worden niet alleen gewaardeerd om hun nut want “Ze hebben ons als mensen veel te leren.” De herhaalde slotzin van elk onderdeel brengt de kern van de oefening samen:
“Nu zijn wij in aandacht Eén: met hart en geest.”
Dit is méér dan dezelfde gedachten hebben. Het gaat om een gezamenlijke houding van openheid, dankbaarheid en zorg. Een kwaliteit van aandacht die we bij Thich Nhat Hanh herkennen in de beoefening van mindfulness en mededogen.
De Haudenosaunee Dankgroet laat zien dat een goed leven in verbondenheid begint met dankbaarheid en respect voor het web van het leven en dat iedereen daaraan een eigen invulling kan geven. Het gebed eindigt daarom bewust open:
“Als er iets is vergeten, mag iedereen op zijn of haar eigen manier nog méér groeten en dank sturen.”
Want de wereld is altijd groter dan wat wij kunnen benoemen. De uitnodiging blijft dezelfde: opnieuw leren kijken, luisteren en dankbaar aanwezig zijn.
Afgelopen 16 juni hebben we als sangha deze Dankgroet geïntegreerd in onze jaarlijkse stiltewandeling in het prachtige Schulensbroek. We verdeelden de achttien onderdelen van deze Dankgroet onder elkaar en ze werden -met tussenposen- achtereenvolgens geciteerd. Nadien werd de wandeling weer in stilte voortgezet. Dit creëerde niet alleen een versterkte verbinding met de omgeving, maar ook onder elkaar!
Zie ook mijn blog: van December 2024 “Terug naar de bron: Haudenosaunee wijsheid” Dec 2024
De volledige Nederlandstalige tekst van het Haudenosaunee Dankgroet vind je in deze link: Haudenosaunee Dank en Groeten NL.pdf