Terug naar hoofdinhoud

Mindfulness
in de traditie van Thich Nhat Hanh

Je kunt ons steunen

Veiligheid en integriteit

Geplaatst in Veiligheid en integriteit.

Veiligheid en Integriteit

Stichting Leven in Aandacht vindt het erg belangrijk dat iedereen in de sangha kan oefenen in een veilige omgeving. Toch kan het gebeuren dat je als beoefenaar kwetsend of grensoverschrijdend gedrag meemaakt. Of je raakt betrokken in een conflictsituatie waar je hulp bij wilt. Idealiter los je dat op in onderling overleg, misschien met hulp van een bekende. Maar soms lukt dat niet, om wat voor reden dan ook. Hieronder lees je wat je in zo’n geval kunt doen.

Interne Vertrouwenscommissie van LIA: hulp bij klachten en conflicten

Wil je hulp vragen in een conflictsituatie of bij het ervaren van ongewenst (grensoverschrijdend) gedrag, dan kan je terecht bij de Interne Vertrouwenscommissie van LIA.
Ook als je overweegt een formele klacht in te dienen of een misstand te melden kan je bij deze commissie terecht.
Lees meer hierover: de Interne Vertrouwenscommissie van LIA.

De werkwijze van de Interne Vertrouwenscommissie wordt beschreven in de Procedureregels bij steunvraag vanwege ongewenst gedrag, conflict, of een klacht.

Externe Vertrouwenspersonen van de BUN

Er kunnen redenen zijn waarom je het lastig vindt om een hulpvraag of klacht direct binnen Plum Village Nederland-Vlaanderen voor te leggen. In dat geval zijn de externe gecertificeerde vertrouwenspersonen van de Boeddhistische Unie Nederland (BUN) beschikbaar: Thijs Huijs en Petra Stevering. Zij bieden een luisterend oor, ondersteuning of advies in geval van ongewenst (grensoverschrijdend) gedrag.
Lees meer hierover: boeddhisme.nl

Ethisch leven in de traditie van Thich Nhat Hanh

Dit document, gebaseerd op de vijf aandachtsoefeningen, geeft richtlijnen voor een gedrag dat een veilige beoefening binnen de LIA-gemeenschap bevordert.
Lees meer hierover: ethisch leven in de traditie van Thich Nhat Hanh

Geplaatst in Veiligheid en integriteit.

De Interne Vertrouwenscommissie van LIA

De Interne Vertrouwenscommissie van LIA

De Interne Vertrouwenscommissie is er voor iedereen in de gemeenschap in de traditie van Thich Nhat Hanh, die behoefte heeft aan advies en/of steun bij het ervaren van grensoverschrijdend gedrag, een conflict, of misstanden binnen de grote sangha. Ook als je overweegt een formele klacht in te dienen kan je bij deze commissie terecht.
Zie ook PROCEDUREREGELS bij steunvraag vanwege ongewenst gedrag, conflict of een klacht.

De commissie wordt op dit moment gevormd door Margriet Messelink, Marieke Bednarczyk, Jan Zandijk en Max Bevers.

Lees meer

De leden worden gekozen op grond van hun jarenlange spirituele beoefening, bij heftige verhalen niet verstrikt raken in eigen emoties en gewoontes, een ruim inlevingsvermogen in anderen hebben, (inclusiviteit kunnen omarmen), en ruime ervaring met begeleiden van psychische problemen, bemiddelen in conflicten en afhandelen van klachten vanuit hun werk en opleiding.
Van hen mag worden verwacht dat ze in staat zijn tot ruim begrip, oprecht mededogen, onbevooroordeeld luisteren, liefdevol kunnen begeleiden, helpen de-escaleren, en zo nodig verwijzen naar de juiste autoriteiten.

De leden van de Interne Vertrouwenscommissie dienen het vertrouwen van de Sangha’s te hebben om te kunnen ondersteunen en beslissingen te kunnen nemen.
De leden gebruiken hierbij wat Thich Nhat Hanh ons heeft geleerd: diep luisteren naar de hulpvrager, steunen om de emoties gewekt door het conflict te helpen accepteren, onderzoeken en helen, zodat dieper begrip en mededogen voor zichzelf kunnen ontstaan. Daarmee ook meer helderheid en ruimte om de ander beter te begrijpen.
Zodat met mededogen spreken weer mogelijk wordt, er begrip voor elkaar kan ontstaan.
Om bij een conflict tot een dialoog te kunnen komen is er dus bereidheid nodig om naar eigen emoties en die van elkaar te willen luisteren, deze te willen onderzoeken;
de bereidheid om zoveel mogelijk te willen denken en spreken in ik-vorm (bijvoorbeeld ik vind het lastig om met jou te praten i.p.v. veroordelend: met jou valt niet te praten).

De huidige leden van de Interne Vertrouwenscommissie:

Voor advies, steun en begeleiding bij ongewenst gedrag, bij conflicten

Margriet Messelink (1954) is sedert 2000 deelneemster en begeleidster van sangha’s binnen de traditie van Thich Nhat Hanh, sinds 2009 lid van de Orde van Interzijn, ontving in 2022 de transmissie tot dharmaleraar.

Lees meer

Opleidingen

sociale- en verslavingsgeneeskunde, psychosynthese, transpersoonlijke therapie bij Jan Boswijk, meditatie.

Werk

Zij werkte als jeugdarts, hoofd afdeling jeugdgezondheidszorg, psychotherapeute, verslavingsarts KNMG, aandachtsfunctionaris huiselijk geweld

Sangha

Sedert ruim 40 jaar deelneemster en begeleider van meditatiegroepen, sinds 2007 lid van Sangha Almere.

Voor een luisterend oor, advies en ondersteuning bij ongewenste omgangsvormen of integriteitskwesties

Marieke Bednarczyk (1967) is sinds 2007 lid van Sangha IJsselstein en maakt daarin ook deel uit van de kerngroep.

Lees meer

Relevante opleidingen

Basisopleiding vertrouwenspersoon, Geweldloze Communicatie, ACT basisopleiding

Werk

Na een studie Slavistiek, waar ze vervolgens geen werk mee vond, is Marieke via wat omwegen in de ICT terecht gekomen. Eerst als systeem- en databasebeheerder bij het RIVM, vervolgens als medewerker elektronische toetsing bij Huisartsopleiding Nederland, en sinds 2015 werkt ze als software developer bij LTP. Hoewel ze met plezier programmeert, ligt haar passie meer op het gebied van spirituele en persoonlijke groei en regeneratie en heeft ze diverse pogingen gedaan om dat meer te integreren in haar werk. Sinds begin 2025 mag ze die meer mensgerichte kant inzetten als vertrouwenspersoon bij LTP.

Voor persoonlijke ondersteuning bij blijvend ongewenst gedrag en bemiddeling bij conflicten waar jij zelf onderdeel van bent

Jan Zandijk (1950) is sinds 2008/2009 lid van de Rotterdamse Sangha.
In 2007 ging hij voor het eerst naar Plum Village, maakte kennis met de Plum Village gemeenschap en Thich Nhat Hahn en werd diep geraakt door zijn toegepast boeddhisme.

Lees meer

Werkervaring

  • onafhankelijk vertrouwenspersoon voor diverse scholen voor bijzonder onderwijs in Delft/Westland
  • lid van het team van vertrouwenspersonen bij de landelijk werkende Rutgers Nissogroep
  • door het Nederlands Mediation Instituut gecertificeerd mediator
  • werkzaam geweest in zorg en welzijn

Relevante opleidingen

  • basisopleiding mediation
  • ITIP
  • basis- en voortgezette opleiding presentie
  • praktijktrainingen en intervisie
  • diverse beroepsopleidingen en -trainingen

Sangha

  • begeleider van sanghabijeenkomsten in Rotterdam
  • lid van de kerngroep
  • begeleider van de sangha-online van Leven in Aandacht

Voor een luisterend oor, advies en ondersteuning bij ongewenste omgangsvormen en integriteitskwesties

Max Bevers (1959) heeft veel ervaring in begeleiding bij grensoverschrijdend gedrag vanwege zijn werk als vertrouwenspersoon.
Hij is sinds 2026 lid van Sangha Apeldoorn.
Max werd geraakt door Thich Nhat Hanh, door veel van zijn boeken, het bezoek aan Thay's klooster in Vietnam.

Lees meer

Relevante opleidingen

Basisopleiding vertrouwenspersoon, Vertrouwenspersoon & Arbeidsconflict, coach opleiding Acceptance and Commitment Therapie(ACT), Mindfulness trainer, gespreksleider Dialoogtafel.

Werk

Max werkt tot zijn pensioen (juli 2026) als vertrouwenspersoon bij ABNAMRO en ICS, en bij ICS als compliance officer (houdt toezicht op naleving wet- en regelgeving), en werkt er aan integriteitsvraagstukken.

Max heeft een eigen bedrijf voor rouwbegeleiding in combinatie metmindfulness en ACT.

Voor contact met een lid van de Interne vertrouwenscommissie: vertrouwenspersonen@aandacht.net

Lees verder

Geplaatst in Veiligheid en integriteit.

Veiligheid en integriteit procedureregels

PROCEDUREREGELS bij steunvraag vanwege ongewenst gedrag, conflict, of een klacht

Opgesteld op basis van de richtlijn Ethisch leven in de traditie van Thich Nhat Hanh.
Dit document wordt jaarlijks bijgesteld n.a.v. nieuwe inzichten. Dit is versie voorjaar 2025.

Moge het geluid van deze bel diep in de wereld doordringen,
zodat wezens op de meest duistere plekken het duidelijk horen,
en al het lijden in hen kan eindigen, er in hun harten diep inzicht is,
en ze het pad van lijden en dood overstijgen.

We oefenen allemaal in het ontwikkelen van inzicht in lijden en geluk in onszelf en anderen, om daarmee de energie van begrip en liefde te voeden en te versterken.

Soms zijn we nog niet in staat om ons eigen lijden te herkennen, te accepteren, te onderzoeken en ervoor te zorgen. Het is dan moeilijk de oorsprong ervan te herkennen en lijden te transformeren. Dat ons spreken en handelen dan een conditie kunnen vormen voor lijden van onszelf en anderen zijn we ons vaak niet bewust.

Deze condities niet herkennen kan in sommige gevallen dusdanig schadelijk zijn voor alle betrokkenen, dat de situatie zich niet uit zichzelf herstelt. Het is van belang, dat iedereen die zich in een dergelijke situatie bevindt, de gelegenheid heeft om hierbij steun te vragen. Dat kan in eigen kring, of, als dat niet werkt, bij de Interne Vertrouwenscommissie van Plum Village Nederland-Vlaanderen.

De stappen die gevolgd kunnen worden bij het ervaren van grensoverschrijdend gedrag, conflict of klacht

1. In eigen kring oplossen

Bij het ervaren van grensoverschrijdend gedrag, een conflictsituatie in je sangha, of in een ander verband binnen de Plum Village-gemeenschap, probeer je dit samen met de medebetrokkene(n) op te lossen, eventueel met de hulp van een sanghagenoot of een andere vertrouwde mede-beoefenaar. Je kan je bijvoorbeeld wenden tot een lid van de Orde van Interzijn.

Lees meer

De gekwetste en zo nodig de medebetrokkene proberen er zo spoedig mogelijk uit te komen. En vanzelfsprekend is het ook belangrijk om kenbaar te maken, als men nog last heeft van eerder ervaren kwetsend gedrag. Hierbij kan onze beoefening helpen. Thich Nhat Hanh heeft verschillende waardevolle methoden aangereikt zoals hij in meerdere van zijn boeken heeft beschreven, onder anderen in:

  • Ware vrede, Oefeningen in geweldloosheid.
  • Verzoening
  • Gelukkig samenleven

Steunende boeken van andere schrijvers kunnen bijvoorbeeld zijn:

  • Boos en De reis van het gewaarzijn, Riekje Boswijk-Hummel
  • Geweldloze communicatie, Marshall B. Rosenberg: geeft handvatten om je eigen gevoelens te onderzoeken die maken dat je geraakt wordt, om de onderliggende behoefte helder te krijgen en dit i.p.v. als een eis te kunnen vormen naar een zo open mogelijk verzoek aan de ander.

2. Lukt dit niet? Dan is er de Interne Vertrouwenscommissie

Ieder Sanghalid kan naar een zelf te kiezen lid van de Interne Vertrouwenscommissie mailen voor advies en/of ondersteuning naar aanleiding van grensoverschrijdend gedrag, een conflict indien:

  • Na 1 of meer gesprekken binnen eigen kring het probleem niet is opgelost.
  • Als een gesprek in eigen kring niet mogelijk is, bijvoorbeeld vanwege vrees voor partijdige behandeling, privésfeer en vertrouwelijkheid.
  • Het te onveilig voelt om dit met de medebetrokkene(n) te bespreken.

De gesprekken met een lid van de Interne Vertrouwenscommissie zijn strikt vertrouwelijk.

Lees meer

Contact hulpvrager- vertrouwenscommissielid

Na ontvangst van het verzoek door het betreffende vertrouwenscommissielid, wordt met de hulpvrager een afspraak gemaakt om deze de gelegenheid te bieden zijn/haar verhaal kwijt te kunnen, en de vraag verder te verhelderen, te horen wat de hulpvrager tot nu toe er zelf aan heeft gedaan om het op te lossen, en samen te overleggen welk soort hulp wenselijk is. Hierbij worden motief & doel van de vraag, de verwachtingen die de hulpvrager heeft van het vertrouwenscommissielid, en de zorgbehoefte verhelderd. Er wordt samen onderzocht wat de beste oplossing van het conflict is; zo nodig wordt verwezen naar een autoriteit.
Door middel van gesprekken met diep luisteren, en het stellen van verdiepende vragen, wordt hulp geboden bij wat de hulpvrager nodig heeft om weer meer innerlijke vrede te kunnen ervaren in deze situatie. Het doel van de gesprekken is verlichting voor de hulpvrager, zodat deze weer verder kan.

Als de hulpvrager de relatie wil herstellen

Als de hulpvrager na het bereiken van meer innerlijke vrede in deze situatie, vanuit een ruimere blik een gesprek zou willen met de medebetrokkene, dan wordt nagegaan wat het doel hiervan voor de hulpvrager is.  De mogelijkheid van een gesprek kan pas worden verkend, als de hulpvrager de intentie heeft om liefdevol te willen luisteren en spreken. Mocht de hulpvrager bij een gesprek een gespreksbegeleider willen, dan wordt ook dit doel van de hulpvrager concreet gemaakt.
De hulpvrager schrijft dan een brief voor de medebetrokkene, en mailt deze aan het vertrouwenscommissielid. In deze brief zijn vermeld de redenen vanuit de ik-vorm, waarom de hulpvrager een gezamenlijk gesprek wil, en waarom een gespreksbegeleider erbij. Dit kan erna samen worden besproken.

Als de medebetrokkene ook de relatie wil herstellen

Het vertrouwenscommissielid belt de medebetrokkene, en vertelt dat hulpvrager contact heeft opgenomen voor bemiddeling. In dit gesprek wordt de reden hiervan uitgelegd.
Als de medebetrokkene open staat voor een bemiddelingsgesprek, wordt een nieuwe datum afgesproken voor een 2e gesprek na het ontvangen van de brief door de medebetrokkene.
De hulpvrager mailt de brief aan de medebetrokkene met kopie aan het vertrouwenscommissielid.
In het 2e contact met de medebetrokkene luistert het vertrouwenscommissielid, beantwoordt zo mogelijk vragen, en vraagt of de medebetrokkene een gezamenlijk gesprek met de hulpvrager zou willen. Zo ja, wil de medebetrokkene dan deze vertrouwenscommissielid als gespreksbegeleider of liever iemand anders, en zo ja, met wie dan?
Van essentieel belang is, dat in een bemiddelingsgesprek zowel de hulpvrager als de medebetrokkene zich veilig voelen bij de gespreksbegeleider, in die persoon vertrouwen hebben.  

Een gesprek is pas zinvol, als zowel hulpvrager als medebetrokkene de intentie hebben om vanuit ik-boodschappen te spreken, en beiden de intentie hebben om liefdevol te willen luisteren en spreken. Is het doel een oordeel over de ander uit te spreken, of de ander de les te lezen, dan kan er (nog) geen gesprek plaatsvinden.
Doel van het gesprek is het herstellen van de relaties.
Vanzelfsprekend zijn alle gesprekken strikt vertrouwelijk. 

Als je een formele klacht wilt indienen of een misstand wilt melden

Heb je in een moeilijke situatie het gevoel dat een klacht indienen op zijn plek is? Dan kan je bij de Interne Vertrouwenscommissie bij een lid voor het behandelen van klachten terecht voor ondersteuning.
Denk bijvoorbeeld aan oneerlijk, onverstandig, onethisch, ongepast gedrag van een bestuurs- of werkgroeplid van de stichting Leven in Aandacht, of door een leraar, cursusleider, begeleider, staflid of deelnemer van een bijeenkomst in de traditie van Thich Nhat Hanh.
Het gaat hierbij vooral om de volgende ernstige situaties:

  • Grensoverschrijdend gedrag dat een ernstige inbreuk maakt op de persoonlijke integriteit van de hulpvrager. Denk aan machtsmisbruik, (seksuele) intimidatie, mishandeling, pesten, (verbaal) geweld.
  • Misstanden die mogelijk de sangha in gevaar brengen.
  • Het vermoeden van een wettelijk strafbaar feit.

Lees meer

De klager kan zijn klacht indienen door het aanmeldingsformulier in te vullen en te mailen naar een gekozen klachtenbehandelend lid van de Interne Vertrouwenscommissie.
De klager kan bij het indienen hulp vragen aan een vertrouwd iemand, of een Sanghalid of een lid van de Orde van Interzijn om dit samen te doen.
Erna maakt het gekozen commissielid een afspraak met de klager om naar diens verhaal te luisteren, de vraag verder te verhelderen, te horen wat de klager tot nu toe er zelf aan heeft gedaan om het op te lossen, samen te overleggen welk soort hulp wenselijk is. Mogelijk is hierna mede het advies voor verwijzing naar een specifieke autoriteit. Indien nodig wordt er contact gelegd & onderhouden met de bevoegde autoriteiten.
Ieder lid van de Interne Vertrouwenscommissie gaat bij het onderzoek zorgvuldig te werk, objectief en onbevooroordeeld. Alle gesprekken zijn strikt vertrouwelijk.

Na een of meerdere gesprekken legt het commissielid een basisverslag over de situatie voor aan de klager, om dit te kunnen omvormen tot een correct verslag, bedoeld voor de klager zelf. Alleen na instemming van de klager, wordt ook met andere betrokkenen gesproken.
Om bij een conflict tot een dialoog te kunnen komen is er bereidheid nodig om naar eigen emoties en die van elkaar te willen luisteren, en deze te willen onderzoeken.  Ook de bereidheid om zoveel mogelijk te willen denken en spreken in ik-vorm (bijvoorbeeld ik vind het lastig om met jou te praten i.p.v. veroordelend: met jou valt niet te praten)
Klager en andere betrokkenen waarmee gesproken wordt, tekenen voor geheimhouding over wat is gedeeld.

Uitsluitend als de klager hiervoor schriftelijk toestemming geeft, wordt dit verslag (geschreven vanuit ik-vorm) gestuurd aan de aangeklaagde, waarbij het commissielid vooraf contact opneemt met de aangeklaagde (bij voorkeur telefonisch) om te noemen dat er een ingediende klacht is, waarbij de klacht duidelijk wordt uitgelegd. De aangeklaagde wordt hierna gevraagd of deze een afspraak wil met het commissielid, om ook diens verhaal te kunnen horen. Als de aangeklaagde hiermee instemt, wordt er een afspraak gemaakt voor een telefonisch of ‘face-to-face' contact na het ontvangen van de brief van de klager.
Het commissielid luistert naar de aangeklaagde, en beantwoordt zo mogelijk vragen.
Het verslag van de klager wordt besproken, en de aangeklaagde kan zich uitspreken over diens ervaringen en feiten in het conflict, de mogelijke oorzaken en doelen. Hierbij wordt met zorg zoveel mogelijk getracht om de juiste balans te behouden tussen openheid over dat er een klacht is ingediend, de privacy en veiligheid van alle directbetrokkenen, de veiligheid en vertrouwelijkheid van het besprokene.
Na een of meerdere gesprekken met de aangeklaagde, legt het commissielid een basisverslag hiervan voor aan de aangeklaagde, om dit te kunnen omvormen tot een correct verslag, bedoeld voor de klager (ook weer geschreven in de ik-vorm). Uitsluitend als de aangeklaagde hiervoor schriftelijk toestemming geeft, wordt dit verslag gestuurd aan de klager.

Als de klager een gesprek kan en wil hebben met de aangeklaagde, noemt deze hierbij helder de reden.
Dit kan alleen als de klager de intentie heeft om liefdevol te willen luisteren en spreken.  Als deze dit wil met een bemiddelaar erbij, dan wordt ook deze reden helder benoemd.
Dit verzoek wordt door het commissielid besproken met de aangeklaagde, met de vraag of deze ook een gesprek met de klager zou willen, en indien gevraagd, of deze het ook met een bemiddelaar erbij zou willen. Zo ja, wil de aangeklaagde dan met dit commissielid het gesprek ingaan, of liever met iemand anders, en zo ja, met wie dan? Belangrijk is dat in een bemiddelingsgesprek zowel de klager als de aangeklaagde zich veilig voelen bij de bemiddelaar en in die persoon vertrouwen hebben.
Klager en aangeklaagde mogen altijd een beroep doen op iemand die hem of haar vertegenwoordigt en ondersteunt voor de duur van de klachtenbehandeling.
Er wordt geen gezamenlijke afspraak gemaakt als dit ingaat tegen de aard van de klacht.

Nadat de klachtenleden van de Interne Vertrouwenscommissie zorgvuldig met zo wijs mogelijk beleid, hoor en zo mogelijk wederhoor hebben toegepast, met gebruikmaking van de verschillende liefdevolle methoden zoals Thich Nhat Hanh ons heeft geleerd, nemen de klachtenleden van de Interne Vertrouwenscommissie een gezamenlijk besluit of de klacht ‘gegrond’ of ‘ongegrond’ is, of reeds is opgelost.
Bij dit alles is de veiligheid voor alle betrokkenen het uitgangspunt.

Afhandeling van een klacht

De afhandeling leidt zoveel als mogelijk tot

  • aandacht voor en steun bij heling en verzoening van de klager, zo mogelijk ook de    aangeklaagde en de betreffende Sangha;
  • het vergroten van inzicht, begrip en mededogen bij alle betrokkenen;
  • het oplossen van de klacht naar tevredenheid van zoveel mogelijk betrokkenen;
  • het toepassen van een passende maatregel in geval van ongewenst gedrag.

 Als bij een gegronde klacht - na een afgesproken zorgvuldige begeleiding van de aangeklaagde met ongewenst gedrag - deze dit gedrag blijft voortzetten, leidt dit tot ontheffing van de functie en/of het begeleiden en/of het deelnemen aan bijeenkomsten in de traditie van Thich Nhat Hanh.
In dit soort ernstige situaties wordt met senior-klooster-Dharmaleraren overlegd en hun advies gevraagd, omdat door ernstig ongewenst gedrag de hele internationale Sangha wordt geraakt. En wordt dit overgedragen aan het bestuur van stichting Leven in aandacht.
Aan klager en aangeklaagde/medebetrokkene(n) wordt steun geboden voor hoe verder.

Na afronding van de klachtenbehandeling ontvangen klager en aangeklaagde & medebetrokkenen een bevestiging van de afhandeling door de commissieleden.
Hierbij zit ook een evaluatielijst, die de Interne Vertrouwenscommissie graag ingevuld ontvangt, om daarmee de klachtenbehandeling verder te kunnen verbeteren.
Hierbij wordt ook de vraag gesteld, of klager en aangeklaagde het eens zijn met beëindiging van het contact met de Interne Vertrouwenscommissie. Als wordt aangegeven, dat voortzetting nodig en zinvol is, dan wordt het contact alsnog voortgezet.
Van alle afhandelingen wordt een geanonimiseerd verslag gemaakt, wat beide partijen ontvangen. Vanwege vertrouwelijkheid zijn de stukken alleen toegankelijk voor leden van de Vertrouwenscommissie, tenzij een partij schriftelijk instemt met openbaarmaking van zijn/haar deel.

Lees verder

Geplaatst in Veiligheid en integriteit.

Ethisch leven in de traditie van Thich Nhat Hanh

16Versie 2021

Stichting Leven in Aandacht, de Orde van Interzijn en de jongerenorganisatie Wake Up zijn deel van de internationale Boeddhistische gemeenschap in de traditie van de Vietnamese leraar Thich Nhat Hanh. We beoefenen opmerkzaamheid (mindfulness), onderzoeken ons bewustzijn en laten ons op dit pad inspireren door Thich Nhat Hanh. Onze intentie is om interzijn, de onderlinge betrokkenheid van levensvormen te onderzoeken en om het inzicht en mededogen in onszelf te laten groeien.

Definities

Ethische richtlijn

We zijn allemaal onderling afhankelijk van elkaar, we interzijn met alles wat er is. Er is geen meerwaardigheid; geen gelijkwaardigheid, en geen minderwaardigheid. Concreet betekent dit voor onze organisaties dat wij de lessen van Thich Nhat Hanh met aandacht in de praktijk proberen te brengen. Daarnaast zijn wij, net als ieder ander, gehouden aan het naleven van (inter-)nationale wetten. We zullen dat niet altijd volmaakt doen en menselijkerwijs ook niet kunnen. Echter, er is een glijdende schaal tussen volmaakt gedrag, menselijkerwijs niet kunnen, misstanden en ongewenst gedrag die een ernstige inbreuk maken op de persoonlijke integriteit van deelnemers -zoals (seksuele) intimidatie, mishandeling, machtsmisbruik, diefstal, verduistering. Dergelijk ongewenst gedrag is ALTIJD een reden voor het indienen van een klacht bij de Interne Vertrouwenscommissie en meestal ook bij de politie. Uitleg over hoe om te kunnen gaan met dergelijke moeilijke situaties is beschreven in: Procedureregels bij steunvraag vanwege ongewenst gedrag, conflict of een klacht.

Begeleiders: Inhoudelijke en organisatorische begeleiders van sanghabijeenkomsten, aandachts- en verdiepingsdagen en retraites (sangha-begeleiders, leden van de Orde van Interzijn, dharmaleraren).
Stafleden: Vrijwilligers die meehelpen bij Dagen van Aandacht, verdiepingsdagen, retraites.
Deelnemers: Bezoekers van sangha-bijeenkomsten, dagen van Aandacht, verdiepingsdagen, retraites.
Deelnemers van sangha’s: komen vrijwillig en in openheid samen zonder formeel lidmaatschap. Met als doel om samen te leren en te oefenen in bewust leven; een open mind te ontwikkelen en te behouden. Hierbij zijn de lessen van Thich Nhat Hanh de basis; samen leren en oefenen in het ontwikkelen van inzicht in onze ware aard, het ontwikkelen van begrip en liefde, met vrijheid in denken, uiten van meningen en belevingen, waarbij alles in vertrouwen wordt gedeeld en behandeld.

Inspiratiebronnen

Boeddhistische ethische gedragscode

De fundamentele ethische code in het Boeddhisme is: niet doden, niet stelen, geen seksueel wangedrag, niet liegen, geen grof taalgebruik, en geen consumptie van verdovende middelen. Bij deelname aan een Boeddhistische stroming neem je je meestal voor om hierin te oefenen en te leren, zo ook in de traditie van onze leraar Thich Nhat Hanh. Hij heeft deze Boeddhistische ethische gedragscode verder uitgewerkt, om ons heel concrete handvatten te bieden voor ons dagelijks leven.

De Vijf aandachtsoefeningen in de traditie van Thich Nhat Hanh

Thich Nhat Hanh is opgegroeid in oorlogstijd, met om hem heen angst en woede, machtsmisbruik en onderdrukking; conflicten met zeer schadelijke gevolgen. Als geen ander wist hij daarom hoe belangrijk een praktisch toepasbare ethische gedragscode is, om hier en nu een harmonieuze gelukkige samenleving te kunnen ontwikkelen en te kunnen behouden. Hierover heeft hij veel boeken geschreven, en de Boeddhistische ethische gedragscode heel concreet uitgewerkt in de Vijf Aandachts Oefeningen. Deze kunnen een leidend licht zijn, een kompas om te leren en te oefenen wat wel en wat niet te doen om geluk te voeden, en om schade aan onszelf en anderen te voorkomen. Ze zijn praktisch, concreet en heel diep. Ze kunnen ons helpen om in ons dagelijks leven en bij besluitvorming te kiezen in de richting van begrip, liefde, innerlijke vrede.
Alle begeleiders van aandachtsdagen en retraites hebben de officiële overdracht hiervoor ontvangen. Deelnemers mogen verwachten dat begeleiders van hieruit proberen te leven, en met elkaar in gesprek willen gaan, mocht er een misverstand of conflict zijn. Thich Nhat Hanh heeft concreet uitgewerkt en aangegeven hoe dergelijke gesprekken gevoerd kunnen worden.
De Vijf Aandachtsoefeningen zijn richtlijnen waarvan verwacht mag worden dat beoefenaars in de traditie van Thich Nhat Hanh de intentie hebben om deze te beoefenen, te willen leren toepassen:

Eerbied voor het leven

Bewust van lijden veroorzaakt door vernietiging van leven, zet ik me in om inzicht in interzijn en mededogen te ontwikkelen, en steeds meer manieren te leren hoe ik het leven van mensen, dieren, planten en mineralen kan beschermen. Ik heb het oprechte voornemen om niet te doden en niet toe te laten dat anderen doden. Ik oefen om geen enkele vorm van doden in de wereld te steunen noch in mijn denken, noch in mijn manier van leven (in de natuur is het onvermijdelijk dat we met iedere stap dieren en planten doden en we eten planten; het gaat erom hoe we ook hiermee met liefdevolle aandacht zorgvuldig omgaan). Ik weet, dat schadelijke handelingen voortkomen uit boosheid, angst, hebberigheid en onverdraagzaamheid, die weer voortkomen uit dualistisch en discriminerend denken. Ik oefen om geweld, fanatisme en het vasthouden aan dogma’s in mijzelf en in de wereld te veranderen door niet te discrimineren, niet te hechten aan denkbeelden, en openheid te ontwikkelen.

logoDit betekent voor bestuur, begeleiders, stafleden en deelnemers ook:
openstaan voor en diep luisteren naar anderen om hen werkelijk te kunnen begrijpen.

Werkelijk geluk

Bewust van lijden veroorzaakt door uitbuiting, sociaal onrecht, diefstal en onderdrukking, oefen ik vrijgevig te zijn in mijn denken, spreken en handelen. Ik heb het oprechte voornemen om niet te stelen en niets te bezitten dat aan anderen zou moeten toebehoren. Mijn tijd, energie en materiële middelen deel ik met hen die dit nodig hebben. Ik oefen diep kijken, zodat ik kan zien dat geluk en lijden van anderen niet gescheiden zijn van mijn eigen geluk en lijden; dat werkelijk geluk alleen mogelijk is met begrip en mededogen. Ik weet dat najagen van rijkdom, roem, macht en zinnelijk genot veel lijden en wanhoop kan voortbrengen. Ik ben me ervan bewust dat geluk vooral afhangt van mijn geestelijke houding en niet van uiterlijke omstandigheden. Door me te herinneren, dat ik al meer dan genoeg voorwaarden heb om gelukkig te zijn, kan ik op dit moment gelukkig leven. Ik zet me in om Juist Levensonderhoud te oefenen, zodat ik kan helpen om het lijden van levende wezens op Aarde te verminderen en de voortgang van de opwarming van de Aarde te keren.

logoDit betekent voor bestuur, begeleiders, stafleden en deelnemers ook:
 vanuit liefdevol respect voor iedereen: niemand uitsluiten vanwege ras, nationaliteit, of seksuele geaardheid. Geld dat door deelnemers is gedoneerd voor specifieke doeleinden wordt niet aan iets anders besteed. Alle geldelijke transacties worden transparant verantwoord; de jaarcijfers van stichting Leven in aandacht zijn te zien op de website. Gelden van Stichting Leven in aandacht, van de Orde van Interzijn en van sangha’s worden niet gebruikt voor privé doelen. Geld mag geen belemmering zijn om deel te nemen aan bijeenkomsten. Deelnameprijzen voor sanghabijeenkomsten en evenementen van het verdiepingsprogramma zijn gebaseerd op daadwerkelijke kosten, zodat ook mensen met een kleinere beurs kunnen deelnemen.

Ware liefde

Bewust van lijden veroorzaakt door onverantwoord seksueel gedrag, ontwikkel ik mijn eigen verantwoordelijkheid, en oefen ik het juist beschermen van de veiligheid en integriteit van individuen, partners, gezinnen en de samenleving. Ik weet, dat seksueel verlangen geen liefde is, en dat seksuele activiteit uitsluitend voortkomend uit begeerte zowel mijzelf als anderen kan schaden. Daarom oefen ik om alleen een seksuele relatie aan te gaan vanuit ware liefde en met de intentie van een diepe, langdurige verbintenis waarvan familie en vrienden weten. Ik zal alles doen wat in mijn vermogen ligt om kinderen te beschermen tegen seksueel misbruik, en te voorkomen dat partners en gezinnen uiteenvallen door onverantwoord seksueel gedrag. Wetend dat lichaam en geest één zijn, zet ik me in om te leren op voor niemand schadende manieren voor mijn seksuele energie te zorgen en om liefdevolle vriendelijkheid, mededogen, vreugde en inclusiviteit – de vier basiselementen van ware liefde – te ontwikkelen voor toenemend geluk van mij en van anderen. Als we ware liefde oefenen, weten we dat we in de toekomst prachtig verder zullen gaan.

logoDit betekent voor bestuur, begeleiders en stafleden ook:
geen seksuele relaties met deelnemers tijdens een lopend programma; niet ingaan op avances van deelnemers; geen seksuele intimidatie. Tijdens alle soorten bijeenkomsten wordt seksueel uitdagende kleding afgeraden.

Liefdevol spreken en aandachtig luisteren

Bewust van lijden veroorzaakt door onoplettend spreken en onvermogen om echt naar anderen te luisteren, zet ik me in om liefdevol spreken en medelevend luisteren te ontwikkelen om zo lijden te verlichten en verzoening en vrede te bevorderen in mijzelf en tussen andere mensen, etnische en religieuze groepen en landen. Wetend dat woorden geluk of lijden kunnen veroorzaken zet ik me in om oprecht te spreken, met woorden die zelfvertrouwen, vreugde en hoop opwekken.
Als er woede in mij opkomt, neem ik mij voor om op dat moment niets te zeggen (of alleen dat ik boos ben, daarom nu wegga, pas antwoord als ik me weer rustiger voel). Eerst zal ik met aandacht ademen, met aandacht lopen of rennen oefenen, erna diepgaand kijken, zo mijn boosheid onderzoeken. Ik weet dat kwaadheid geworteld is in mijn onjuiste waarnemingen en gebrek aan inzicht in het lijden in mijzelf en in de ander. Ik oefen het spreken en luisteren op een manier die mijzelf en de ander kan helpen om lijden te verzachten en te transformeren, en een weg te vinden uit moeilijke situaties.
Ik neem me voor om geen nieuws te verspreiden waarvan ik niet weet of het waar is, en geen woorden te gebruiken die tot verdeeldheid of onenigheid kunnen leiden.
Om begrip, liefde, vreugde en inclusiviteit te ontwikkelen oefen ik Juiste Toewijding, om zo woede, geweld en angst, die diep in mijn bewustzijn liggen opgeslagen, gaandeweg te kunnen transformeren.

logoDit betekent voor bestuur, begeleiders en stafleden ook:
kwetsend taalgebruik vermijden, niet roddelen over derden, niet kleineren/ruzie maken, maar met ieder respectvol spreken.
Verkregen informatie wordt alleen openbaar gemaakt indien betreffende deelnemer hiertoe uitdrukkelijk toestemming heeft gegeven.
Persoonlijke gegevens worden alleen gebruikt voor het doel waarvoor ze zijn verkregen en worden niet gedeeld met derden.
Indien een deelnemer vertelt over ervaringen met mishandeling, onderdrukking, betrokkenheid bij een misdrijf, kan de deelnemer indien deze hiervoor openstaat, steun vragen bij een lid van de Interne Vertrouwenscommissie (zie voor meer informatie bij Procedureregels klachtenbehandeling). En indien de betreffende hiervoor openstaat, zo nodig melden bij de politie. Daarnaast kan de vertrouwenspersoon van de BUN worden geraadpleegd.

Heling en voeding

Bewust van lijden veroorzaakt door onoplettend consumeren, oefen ik om een goede geestelijke en lichamelijke gezondheid te ontwikkelen voor mijzelf, mijn familie en de samenleving. Dit doe ik door het oefenen van met aandacht eten, drinken en consumeren. Ik onderzoek daartoe diepgaand hoe ik de Vier Soorten Voedsel tot mij neem: eetwaren, zintuiglijke indrukken, wilskracht en bewustzijn.
Ik oefen het niet consumeren van nicotine, energiedrank, alcohol, drugs, en andere schadelijke producten zoals sommige websites, elektronische spelletjes, televisieprogramma’s, films, tijdschriften, boeken en gesprekken. Ik oefen om telkens opnieuw terug te keren in het huidige moment, om in contact te zijn met de verfrissende, genezende en voedende elementen in mij en om me heen. Zo kunnen verdriet en spijt over het verleden, of zorgen, angsten en verlangens voor de toekomst me niet langer meeslepen. Ik oefen om eenzaamheid, zorgen of ander lijden niet te verdoezelen door mijzelf te verliezen in consumeren. Ik bezin me op interzijn en op het consumeren van wat vrede, vreugde en welbevinden levend houdt, in mijn lichaam en bewustzijn en in het gezamenlijke lichaam en bewustzijn van mijn familie, onze samenleving en de Aarde.

logoDit betekent voor bestuur, begeleiders en stafleden ook:
tijdens alle soorten bijeenkomsten in de traditie van Thich Nhat Hanh waar voeding wordt geserveerd, is dit vegetarisch met keuze voor veganistisch en wordt er geen tabak, energiedrank, alcohol of drugs gebruikt.

Deze Vijf Aandachtsoefeningen zijn in een officiële ceremonie aangenomen door bestuursleden van Stichting Leven in Aandacht, leden van de werkgroep verdiepingsprogramma en (aspirant) Ordeleden. En verder door de meeste sangha-begeleiders en veel stafleden bij aandachtsdagen en retraites.
Van sanghabegeleiders en stafleden die de Vijf Aandachtsoefeningen niet in een officiële ceremonie hebben aangenomen mag worden verwacht dat ze deze in hun bijeenkomsten ook als richtsnoer voor hun spreken en handelen gebruiken. Dit ter bescherming en veiligheid van de deelnemers. Allen mogen hierop tijdens de bijeenkomsten worden aangesproken.

De Veertien Aandachtsoefeningen ontwikkeld door Thich Nhat Hanh

De leden van De Orde van Interzijn hebben daarnaast in een officiële ceremonie de 14 Aandachtsoefeningen aangenomen. Hiermee hebben zij zich dieper verbonden met de traditie van Thich Nhat Hanh, vanuit de diepe wens om levende wezens te helpen om hun lijden te verzachten en te transformeren, en begrip en liefde te ontwikkelen. Deze 14 oefeningen omvatten het trainen van het bewustzijn in, en bescherming bieden tegen schade door

  • de geest (1 t/m 7)
  • het taalgebruik (8 en 9)
  • het lichaam (10 t/m 14)

De leden van de Orde van Interzijn verlenen o.a. de volgende diensten:

  • Actief meebegeleiden in eigen lokale en in andere sangha’s.
  • Op verzoek aan beoefenaars steun bieden bij het oplossen van stagnatie en conflicten.
  • Begeleiden en helpen met cursussen en retraites in de traditie van Thich Nhat Hanh.

De Vijf Aandachtsoefeningen steunen

  • het creëren van een veilige en liefdevolle omgeving tijdens onze bijeenkomsten.
  • het ontwikkelen en behouden van harmonie in onze bijeenkomsten, en in andere relaties.

Thich Nhat Hanh benoemde telkens opnieuw, dat gelukkig harmonieus samenleven alleen mogelijk is door heel opmerkzaam, heel bewust in het hier en nu aanwezig te zijn met wat er nú is. Hierbij zijn de Vijf Aandachtsoefeningen de richtlijn, de basis voor ons dagelijks denken, spreken en handelen. Thich Nhat Hanh benoemde telkens opnieuw het belang van diepgaand zelfonderzoek t.a.v. eigen gedachten, gevoelens, woorden en handelingen; en met een open houding voortdurend aannames en verworven inzichten te blijven onderzoeken.

Uitgangspunt zijn de Vijf en Veertien Aandachtsoefeningen

Van leden van de Orde van Interzijn en bestuursleden van Stichting Leven in Aandacht mag worden verwacht, dat zij de lessen van Thich Nhat Hanh diep ter Harte hebben genomen, zijn lessen jarenlang diepgaand hebben getraind, zoals zelfonderzoek, het accepteren van en steun kunnen bieden bij onverwerkte pijn, diep kunnen luisteren en zonder oordelen liefdevol kunnen spreken; hoe een conflict in harmonie en liefde kunnen oplossen, en in relatie met andere deelnemers met respect voor de ander puur náást de ander kunnen staan.

Van leden van de Orde van Interzijn en bestuursleden van Stichting Leven in Aandacht mag worden verwacht, dat ze in een gesprek vermijden om in de aanval of in de verdediging te gaan, en de intentie hebben om liefdevol te luisteren en ‘in de schoenen’ van de ander te gaan staan. Niet alleen zichzelf, maar ook de ander werkelijk willen horen en willen begrijpen; de intentie hebben om schadelijk spreken en handelen te vermijden; te spreken op manieren die dichter bij elkaar brengen en verbinding geven, in plaats van verder polariseren.

Van iedere begeleider van een sangha, Dag van Aandacht, verdiepingsprogramma of een retraite mag worden verwacht, dat hij/zij de Vijf Aandachtsoefeningen als ethische richtlijn beoefent. Indien onacceptabel woordgebruik en gedrag wordt opgemerkt, kan deze hierop door ieder sanghalid worden aangesproken.

Procedureregels bij steunvraag vanwege ongewenst gedrag, conflict of een klacht.